Objawienie Pańskie 2016

Czytania
Chwała Boga rozbłysła nad Jerozolimą (Iz 60,1-6)
Ps 72(71)
Poganie są uczestnikami zbawienia (Ef 3,2-3a. 5-6)
Pokłon Mędrców ze Wschodu (Mt 2,1-12)

 

Na gzymsie barokowego ołtarza zniknęły kwiaty, po prawej stronie krajobraz wyraźnie opustoszał. Został zaledwie ostatni zielono-srebrny ślad przebytej drogi.
Po lewej stronie ołtarza przez świerk syberyjski przebija się światło, kładzie się mocno na pola różowego marmuru, wskazując Mędrcom inną drogę powrotu do ojczyzny. Początek tej drogi rozjaśnia miesięcznica i gipsówka na gzymsie (niewidoczna na zdjęciu).
Całą naszą uwagę skupia centrum.

pp pan2 kor 8

W centrum na podwyższeniu ołtarza dominuje niebieskiegwiazda 800
tło, na którym ukazany jest cel wędrówki Mędrców.
Gwiazda świecąca u góry (kula czosnku ozdobnego
z nasionami, odmiana Mount Everest) przypomina przewodniczkę Mędrców wędrujących ze Wschodu.
Doprowadziła ich do Jerozolimy i znikła. O dalszą drogę musieli pytać na dworze króla Heroda.
Arcykapłani i uczeni ludu wskazali Betlejem judzkie, jako miejsce narodzin Mesjasza. Nikt jednak nie wyruszył
razem z gośćmi ze Wschodu.

pp centr2 kor 8

 

Do celu podróży doprowadza Mędrców pojawiająca się ponownie gwiazda.

Ta gwiazda buduje dach z gałęzi wierzby nad Dziecięciem (czerwona poinsecja z gałązką sosny)
i tak wskazuje dom, do którego wędrowcy wchodzą, aby złożyć pokłon i swoje dary.

Dary Mędrców (ustawione na mensie ołtarza przed Dziecięciem) tworzą trzy grupy w symbolicznych kolorach:

 

lilie różowe i złote alstroemerie – złoto – dar dla Króla. Dodane pachnące gałązki eukaliptusa;
różowy i niebieski hiacynt oraz czerwone róże – kadzidło – dar dla Kapłana. Dodane gałązki Gaultherii shallon z jasnozielonymi liśćmi;
czerwona, różowa i fioletowa alstroemeria – mirra (w liturgii leki i kreda) – dar dla Człowieka, który będzie cierpiał i umrze. Dodane gałązki mahonii o kłujących i niemal bordowych liściach.

krzyz kor 8

 

 

Kluczem do kompozycji przy krzyżu jest modlitwa nad darami:

Wszechmogący Boże, wejrzyj łaskawie na dary swojego Kościoła, + nie są już nimi złoto, kadzidło i mirra, lecz Jezus
Chrystus, którego te dary oznaczają.
Jego składamy
w ofierze i przyjmujemy jako pokarm.

Gałąź sosny zawieszona na drzewcu krzyża ołtarzowego,
to już przygotowanie do najbliższej niedzieli, która pokaże
następną odsłonę Objawienia Jezusa Chrystusa.
Równocześnie w uroczystość Objawienia się Chrystusa poganom, ta gałąź pozwala podnieść ponad balustradę (Objawić ludziom od drzwi wejściowych kościoła) symbolicznie przedstawionego Króla, znalezionego przez Mędrców.

bl l kor 8

 

 

 

 

Kompozycje na krańcach balustrady podkreślają
i domykają centrum.  Kompozycja po lewej stronie pachnie Dalekim Wschodem, choć nie jest powtórzeniem żadnego tradycyjnego stylu.

 

bl p kor 8

 

 

 

Kompozycja w wysokim naczyniu po prawej stronie, trochę przypomina charakterem styl ukośny, ale chodzi tutaj przede wszystkim
o przyciąganie elementów kompozycji przez
krzyż ołtarzowy. Widać to zarówno w wysokim naczyniu, jak i w szali ustawionej po jego lewej stronie.
W wysokim naczyniu kompozycji charakter nadają gałęzie wierzby okryte srebrzystymi baziami, za którymi idą lilie w pakach i otulinie z gałązek eukaliptusa. Pochód zamykają gałęzie mahonii z liśćmi, po których błąkają się czerwone płomienie.
W szali dochodzi do odwrócenia ról. Gałęzie zostają po prawej stronie, jakby były śladem po kwiatach, które je wyprzedziły i wychylają się w stronę krzyża.

 

W szopce (druga odsłona) zmiany podyktowane biblijnym opisem pokłonu Mędrców. To już nie grota, ani szałas-stajnia. Zniknęły zwierzęta, odeszli pasterze. Na ścianie szałasu pojawiło się okno – symbol domu.
Ewangelia nie wspomina o Józefie, skupia uwagę na Dziecięciu i Jego Matce, dlatego figura św. Józefa stoi na drugim planie, za figurą Maryi, i nie rzuca się w oczy.
W centrum pozostaje Dziecię.

poklon medrc kor 8

 

W korowodzie Mędrców, ustawionych po lewej stronie, kolejność odstępuje od opisu biblijnego, bowiem jest podyktowana skalą figurek.
Dlatego jako pierwszy pokłon oddaje Mędrzec z kadzidłem. Za nim podchodzi drugi Mędrzec z ozdobną skrzyneczką u stóp (na zdjęciu niewidoczna). Największa figurka  – Mędrzec o czarnej karnacji – stoi na osobnym cokole, trzymając szkatułę w rękach.

Bóg w Jezusie Chrystusie objawił się poganom z daleka, którzy Go szukali i chcieli poznać, dlatego podjęli trud dalekiej drogi. Dla swoich, którzy byli blisko i znali proroctwa, nawet gdy dowiedzieli się, że już jest pośród nich – stał się źródłem lęku i znakiem sprzeciwu.
Światło Betlejem (Jezus Chrystus) nie jest jednak przez Boga zarezerwowane dla wybranych, ale jest dla wszystkich, którzy Go przyjmują z wiarą i z Nim idą przez swoje ziemskie życie.

 

ns l2 kor 8

 

 

 

 

Dary Mędrców zebrane w dwa naczynia
ustawione są po lewej stronie tabernakulum, bowiem tutaj jest więcej miejsca.

 

ns p2 kor 8

 

Po prawej stronie poinsecja i gałązka sosny symbolizuje Króla, którego  znaleźli w Betlejem.

Gwiazdy nie ma. Jej funkcję przejmuje lampka wieczna, która wskazuje nie symboliczną, ale
rzeczywistą obecność Chrystusa
w tabernakulum.

 

np kor 8

 

 

 

Kompozycja w kaplicy Niepokalanej jest zbudowana w trzech naczyniach.
Wysokie symbolizuje Chrystusa i ściśle
łączy się z krzyżem.

W dwóch niskich naczyniach (u stóp
wysokiego naczynia i krzyża) powtarzają
się dary Mędrców.

Można stawiać pytanie: Po co w kilku kompozycjach powtarzać ten sam motyw. Nie wystarczy pokazanie go w centralnej osi kościoła? Powody są dwa:

  1. Dzięki powtórzeniom temat jest obecny podczas liturgii przed oczami ludzi tam, gdzie najbliżej są wierni, wypełniający cały kościół.
  2. Na całą przestrzeń kościoła jest rozciągnięty zapach kwiatów, symbolizujących dary Mędrców.

Niestety planować można dużo gdy idzie o materiał roślinny, ale rzeczywistość jest dość brutalna. Żółtych lilii, które miały symbolizować złoto, nie było, dlatego do różowych zostały dodane złote alstroemerie. Różowe lilie (kwiat królewski) jak się rozwiną, uwolnią zapach. Hiacynty z funkcji zapachowej wywiązują się znakomicie, choć nie było zaplanowanych kolorów. Brakło także frezji, a alstroemerie niestety nie pachną. Braki będzie musiało nadrobić kadzidło liturgiczne. Natomiast  łączenie kwiatów pachnących z bezwonnymi, ale we właściwych kolorach, dało misyjną różnorodność.

Kompozycje i zdjęcia:
Hieronim St. Kreis OSB